Nohiriko Iida Sensei
Kohai van Miyazaki Shihan
Iida Sensei (l.) en Miyazaki Shihan (r.)
Iida Sensei staat in de JKA-wereld gekend als een karateka met een groot charisma … een grote autoriteit op gebied van het JKA-Shotokan karate. Iida Sensei is tevens één van die vele oude bekenden in België en misschien zelfs ook in Teku-Kan. Hoe komt dit eigenlijk?
Dit heeft uiteraard te maken met Miyazaki Shihan. Iida Sensei was namelijk één van de leerlingen (cfr. kohai) van Miyazaki Shihan toen deze laatste nog in Japan was (dus voor zijn komst naar België in 1967 als JKA-hoofdinstructeur). En zoals iedere karateka weet is de band tussen ‘sempai’ en ‘kohai’ iets heel bijzonders, bijna iets heiligs ... Vandaar dat het contact tussen Iida Sensei en de JKA-familie die gesticht werd door Miyazaki Shihan in België, nog steeds net iets ‘inniger’ is dan bij anderen karate-families overal ter wereld.
In 1980 was Teku-Kan - op sleeptouw genomen door Miyazaki Shihan zelf - te gast ten huize van Iida Sensei. Toen in 1996 een delegatie jongeren van Teku-Kan voor een rondreis naar Japan trok, brachten ook zij op hun beurt een bezoek aan Iida Sensei.
In 1993, toen Miyazaki Shihan kwam te overlijden, werd de toenmalige internationale zomerstage geannuleerd. Het daaropvolgende jaar was Iida Sensei te gast op de 1° Internationale JKA-Stage S. Miyazaki (zoals je weet, ingericht door onze club), waarvan hij toen tevens het peterschap op zich nam.
In januari 2006 was er de inauguratie van het monument ter ere van Miyazaki Shihan. Voor deze ceremonie kwam niemand minder dan Iida Sensei - vergezeld van Takechi Sensei (op zijn beurt een kohai van Iida Sensei) - naar België.
De speciale band die Iida Sensei heeft met de belgische JKA-familie is dus nog steeds intact tot op heden.
Hieronder een artikel, geschreven door dhr. N. Schiffer voor het Franse tijdschrift ‘Ceinture Noire’, daterend van november/december 2004.
Het werd voor ons vrij vertaald door Andy Willaert.
- - - - - - - - - - - -
DE ANDERE DIMENSIE
Mijn eerste ontmoeting met Sensei Norihiko Iida, gaat 25 jaar terug in de tijd. Het is één van die momenten die men nooit vergeet. Ik was helemaal alleen in Tokyo, te midden van miljoenen Japanners. Het was reeds nacht toen ik aankwam in het hart van de tempel van de monnik Norihiko Iida.
Alleen door de dorpel van de tempel te overschrijden, had ik de indruk me in een andere wereld te bevinden. Ik voelde me enkele eeuwen terug gekatapulteerd in de tijd. Elk gebouw en elke bank “ademt” de Japanse traditie uit.
De andere dimensie
Iida Sensei ademt niet alleen een zekere kalmte uit, maar terzelfder tijd ook een vreemde intense kracht. Het is iets dat bijzonder moeilijk onder woorden te brengen is, het is iets men voelt maar dat verdwijnt in een uitleg van woorden. De sterke verschijning van de Sensei veroorzaakt een zeker respect, een respect dat zelfs de hoogst gegradueerde instructeurs van de JKA kunnen bevestigen.
De omgeving van de tempel
De gebouwen in hout met de typische daken, het aangrenzende kerkhof, de verschillende plantculturen die allen harmonieus geïntegreerd werden, samen met enkele bonsai’s, vormen een harmonieuze omgeving. Iida Sensei, die heel dicht bij de natuur staat, spendeert er dan ook heel wat van zijn vrije tijd aan. Zeker als men maanden doorbrengt in de betonnen woestijn van Tokio, dan ervaart men deze omgeving van de tempel als een ware oase.
Bij het krieken van de dag
Iida Sensei begint elke ochtend zijn meditatie in zijn tempel omstreeks 5 uur. De ceremonie respecteert de specifieke rituelen. De voortdurende herhalingen van de Japanse gebedsverzen, worden af en toe onderbroken door een slag op een trommel. Het is onbetwistbaar dat de Sensei een groot deel van zijn innerlijke kracht haalt uit deze momenten van gebed en dagelijkse medidatie.
De dojo
Boven de aangrenzende woonruimte bevindt zich de dojo (cfr. trainingszaal). De dojo, die volledig in hout is, wordt zowel gebruikt voor karate als voor kendo trainingen. Onze neus geeft onmiddellijk aan dat er reeds erg veel zweet heeft gevloeid in deze plaats. Karateka’s van over de hele wereld hebben hier getraind.
De Sensei vecht zoals hij leeft
Het is fantastisch om Iida Sensei te zien vechten. Hij vecht zoals hij leeft, namelijk: discreet, rustig, evenwichtig en gevoelig. Hij vordert tergend langzaam, net zoals de planten groeien in de binnentuin van zijn tempel. Zijn blik verraadt geen enkele emotie en fixeert de beide ogen van zijn tegenstander. Hij blokkeert alle aanvallen en komt langzaam dichterbij. Hij reageert nooit bruusk. Ja, men heeft zelfs het gevoel dat hij vooraf weet welke techniek zijn tegenstander zal gebruiken. Iets wat vanzelfsprekend erg frustrerend is voor zijn tegenstanders.
Deze monnik komt U langzaam maar met volle overtuiging tegemoet, en wat men ook doet, hij blokkeert de aanvallen met zijn sterke armen. En hij kijkt U in de ogen zonder de minste emotie. Zijn gelaatsuitdrukking is volledig ontdaan van enige emotie of uitdrukking.
Een totale leegte
Een ‘randori’ (een gevechtstraining) is, zeker in Japan, volstrekt verschillend van een sportieve competitie. Een ‘randori’ met Iida Sensei laat ons het enorme verschil voelen met zo’n sportieve competitie. Het enige wat ons nog rest is “het achteruit gaan”.
Zeer harde afweertechnieken
Voeg aan deze frustratie nog eens de factor pijn toe, want de afweertechnieken van Iida Sensei worden door sommige tot de ‘hardste’ ter wereld gerekend. En niettemin is hun effect voor de toeschouwer nauwelijks te ontdekken, want Iida Sensei laat niets merken. Een omstandigheid die zich niet alleen baseert op zijn mentale conditie, maar tevens op een zeer specifieke draaiing van zijn arm. Een afweertechniek die bijna het effect heeft van een frontale botsing.
Pijnlijke ledematen
Soms gaat het vlug, soms duurt het iets langer, maar het resultaat is steeds hetzelfde : men bevindt zich met de rug tegen de muur, men heeft overal pijn en men kan niet meer achteruit. Dit is het moment waarop de ogen - ontdaan van elke emotie - van de Sensei een glimlach weerspiegelen. Het is geen ‘ironisch’ bedoelde glimlach, eerder een ‘vaderlijke’ glimlach die tevens doortrokken is van - afhankelijk van uw afgeleverde prestatie - erkenning.
Sportieve successen
Het is vanzelfsprekend dat een dergelijke defensieve gevechtsstijl zijn beperkingen heeft en het is evident dat Iida Sensei niet elke aanval kan voorzien en afweren. De efficiëntie van zijn gevechtsstijl en de grootte van de limieten ervan, in de uitsluitend ‘sportieve’ competitie zijn eveneens bewezen. Getuige hiervan zijn Iida Sensei’s successen op de diverse kampioenschappen. Iida Sensei is er effectief in geslaagd om zich gedurende zijn ‘sportieve’ carrière, meerdere malen in de top 3 van het All Japan Championships te nestelen. Zonder nog te spreken van de efficiëntie van zijn gevechten tijdens de talrijke ‘randori’.
Universitair diploma
Iida Sensei, die zijn studies gedaan heeft aan de Taisho Universiteit te Tokio, onderhoud de dag van vandaag nog steeds zeer nauwe contacten met deze universiteit en met zijn karateploeg. Het is bijvoorbeeld zelfs zo dat éénieder van zijn trainingsgenodigden, naast de trainingen in de dojo van de tempel zowel de trainingen aan de universiteit als deze in de centrale dojo van de JKA moet volgen. Dat is erg veel en tijdens het warme Japanse regenseizoen verliest men dan ook een heleboel kilo’s. En dit zelfs indien men overtollige kilo’s heeft om te verliezen.
Het respect van Yamamoto, de wereldkampioen
De trainingen op de Japanse universiteiten stellen hun deelnemers erg zwaar op de proef en zijn extreem uitputtend. Het merendeel van de hoog gegradueerde Japanse karateka’s maakten ooit deel uit van één van de universitaire ploegen. Hirokazu Kanazawa, Keinosuke Enoeda of nog Hideo Ochi, maakten ooit deel uit van de ploeg van de Takushoku Universiteit. Norihiko Iida maakte deel uit van de ploeg van de Taisho Universiteit. Hideo Yamamoto maakte eveneens deel uit van een universitaire ploeg.
Ik herinner me nog zeer goed een ‘randori’ in 1983 tussen de toenmalige All Japan Champion (cfr. 1983 en ‘84) en de toekomstige wereldkampioen I.A.K.F. (cfr. 1983), Hideo Yamamoto en Iida Sensei. De jonge Yamamoto was net verkozen tot All Japan Champion. Op het einde van de Randori, haalde Yamamoto opgelucht adem toen deze ‘randori’ eindelijk ten einde was. Iida Sensei had Yamamoto niet geblesseerd. Neen, maar hij had de kampioen eenvoudig weg enkele van zijn beperkingen getoond. Vanzelfsprekend kon Iida Sensei niet alle aanvallen van Yamamoto voorzien en afweren. Het is zeker dat zulks een ontmoeting - in een gelimiteerd / begrensd sportief kader - misschien in het voordeel van Yamamoto zou gespeeld hebben. Misschien, maar zoals men weet overstijgt karate het gelimiteerde / begrensde sportieve kader. Dit toont nogmaals het potentieel van Iida Sensei de dag van vandaag.
Maar zo’n complexe karateka als Iida Sensei, heeft niet alleen zeer grote ereplaatsen behaald in kumite (cfr. het vrij vechten), maar ook in kata (cfr. de technisch opgelegde stijloefeningen). Het is dan ook vanzelfsprekend dat de Japan Karate Association (cfr. J.K.A.) van hem een instructeur gemaakt heeft voor de JKA. Na het overlijden van Nakayama Sensei, behoort Iida Sensei - dankzij zijn 8° dan JKA - tot de hoogste dan-graden in Japan.
Iida Sensei reikt ons de ware grootheid aan en bezit het meesterschap van de echte trainers. Wat maakt dat de lange reis naar Japan plots niet meer zo lang lijkt. Iida Sensei voegt een andere dimensie toe aan de erg grote afstanden.